محمد مهدى فقيه بحر العلوم

32

مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )

نجاشى و ديگران پس از ذكر اين مطلب ، مىنويسند : « او ساكن مصر بود و فرزندان او نيز در آنجا مىزيستند . اسماعيل ، كتاب‌هايى تأليف نموده كه در آنها از پدر و اجداد بزرگوار خود ، رواياتى نقل كرده است » . شيخ طوسى نيز پس از ذكر جمله بالا ، اضافه مىكند كتب او را ابوعلى محمد بن محمد بن اشعث كوفى از وى ، روايت مىكند . ازاين‌رو كتاب مذكور به « اشعثيات » هم شهرت يافته است ؛ چنان‌كه به دليل نقل مطالب و روايات آن از اسماعيل بن موسى ( ع ) از امام جعفر صادق ( ع ) ، « جعفريات » ناميده شده است . « 1 » برخى از كتاب‌هاى وى عبارت‌اند از : « كتاب طهارة » ، « كتاب صلاة » ، « كتاب صوم » ، « كتاب زكات » ، « كتاب حج » ، « كتاب جنائز » ، « كتاب نكاح » ، « كتاب طلاق » ، « كتاب حمود » ، « كتاب ديات » ، « كتاب دعا » ، « كتاب سنن و آداب » و « كتاب رؤيا » . « 2 » مرحوم شيخ عباس قمى نيز درباره تأليفات اسماعيل مىنويسد : از مهم‌ترين تأليفات وى ، كتاب « جعفريات » است كه به « اشعثيات » نيز معروف مىباشد . اين كتاب مورد توجه دانشمندان بزرگ شيعه ، قرار گرفته است . بهبهانى در تعليقه خود ، از بسيارى كتاب‌هاى اسماعيل ، سخن گفته است و « جعفريات » وى را مشتمل بر كتب فقه و احاديث مىداند كه تمام آن را از پدران بزرگوار خود ( عليهم السلام ) و از رسول خدا ( ص ) نقل كرده است . محدث نورى نيز در خاتمه « مستدرك » ، آن كتاب را در نهايت اعتبار قلمداد كرده است . « 3 »

--> ( 1 ) . رجال ابن داوود ، ص 36 ؛ نقد الرجال ، ص 47 ؛ الفهرست ، ص 10 ؛ رجال نجاشى ، ص 19 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 3 ، ص 182 ؛ معالم العلما ، ص 7 ؛ جامع الرواة ، ج 1 ، ص 103 ؛ عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 282 ؛ علل الشرائع ، ج 2 ، ص 345 . ( 2 ) . مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 292 ؛ مستدركات علم رجال الحديث ، ج 1 ، صص 672 و 973 ؛ اختران تابناك ، ج 1 ، ص 93 . ( 3 ) . منتهى الآمال ، ج 2 ، ص 355 .